พิมพ์

เกวียนสลักลาย

ชื่อรายการ
เกวียนสลักลาย
ปีที่ขึ้นทะเบียน
พ.ศ. ๒๕๕๒
ภูมิภาค
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สาระสำคัญโดยรวม

เกวียน คือ พาหนะชนิดหนึ่ง มี ๒ ล้อ ใช้ควายหรือ วัวเทียม ใช้สำหรับงานบรรทุก ขนส่ง เดินทางไกล ทำจาก ไม้เนื้อแข็งเป็นส่วนใหญ่ เช่น ไม้พยูง ไม้แดง ไม้ประดู่ ไม้แคน (ไม้ตะเคียน)

cc001cc003ในการทำเกวียน ช่างต้องมีความรู้ในการคำนวณ สัดส่วน ทั้งส่วนโครงสร้างและส่วนประกอบย่อยต่างๆ ให้เหมาะสมกับลักษณะการใช้งาน การเลือกไม้ที่ใช้ใน แต่ละส่วนของเกวียนให้เหมาะสมกับการรับน้ำหนักบรรทุก แรงกระแทกและการเสียดสี แหล่งผลิตเกวียนที่สำคัญอยู่ที่ บ้านนาสะไมย์ ตำบลนาสะไมย์ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร

เกวียนบ้านนาสะไมย์มีลักษณะเฉพาะ เรียกว่า เกวียนสลักลาย เป็นเกวียนที่มีการสลักลวดลายเต็มพื้นที่ ของตัวเรือนเกวียน และรวมถึงสลักในส่วนอื่นๆ อีกหลายแห่ง คือ แป้นชาน หัวโถน คั่นยัน แพดหรือแปรก หัวทวก คันทูปเกวียน หัวเต่าหน้า หัวเต่าหลัง คานหน้า คานหลัง และก้องเพลา ลักษณะของเกวียนมีหัวทวกโค้งงอลง เล็กน้อย ตัวเรือนเกวียนจะทำแยกอีกชิ้นหนึ่ง วางเพื่อใช้งาน บนโครงคาน ทวก และถอดออกได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสลักลวดลายที่ดูเหมือนจะคล้ายๆ กันทั่วไป แต่ใน รายละเอียดช่างสลักเกวียนจะมีอิสระในการจัดวาง ลวดลายต่างๆ ที่สืบทอดกันมา เช่น ลายเม็ดข้าวสาร ลายดอก ลายย้อย ลายเครือ ฯลฯ

ปัจจุบันการทำเกวียนสลักลายกำลังประสบปัญหา หลายด้าน เช่น การหมดประโยชน์ใช้สอย การขาดแคลน วัตถุดิบ ซึ่งทำให้ช่างฝีมือต้องละทิ้งอาชีพเดิมไปประกอบ อาชีพใหม่ ซึ่งอาจจะส่งผลให้ความรู้ในเชิงช่างสูญหายไป ในที่สุด

รูปภาพ

ไฟล์มัลติมีเดีย

  • Voting
    (0 โหวต)
  • Hits
    10500 views