พิมพ์

หมอลำพื้น

ชื่อรายการ
หมอลำพื้น
ปีที่ขึ้นทะเบียน
พ.ศ. ๒๕๕๒
ภูมิภาค
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สาระสำคัญโดยรวม

หมอลำเป็นศิลปะการขับร้องเพลงพื้นบ้านและการ แสดงพื้นบ้านของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีความหมาย ๒ อย่าง อย่างแรก หมายถึง ผู้เชี่ยวชาญในการขับลำนำ หรือการขับร้อง โดยการท่องจำจากกลอนลำหรือบทกลอน ที่มีผู้ประพันธ์ขึ้นเป็นภาษาถิ่นอีสาน อย่างที่สอง หมายถึง ศิลปะการแสดงพื้นเมือง หรือมหรสพอย่างหนึ่งของชาวอีสาน การเปล่งเสียงขับร้องก็ได้

m002หมอลำกำเนิดขึ้นครั้งแรกเมื่อใดไม่มีหลักฐานแน่ชัด เพราะไม่มีการบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร แต่สันนิษฐาน ว่าอาจเกิดจากการสวดอ้อนวอน ความเชื่อเรื่องผีฟ้า ผีแถน และผีบรรพบุรุษตามความเชื่อดั้งเดิม หรือเกิด จากธรรมเนียมการอ่านหนังสือผูก (วรรณกรรมพื้นบ้านที่มี การจารลงในใบลาน) และการเทศน์ลำหนังสือผูกของ พระสงฆ์ หรือเกิดจากการเกี้ยวพาราสีของหนุ่มสาว เนื่องในโอกาสต่างๆ

m001หมอลำแบ่งเป็น ๒ ประเภท คือ หมอลำที่แสดง เพื่อความบันเทิง เช่น หมอลำพื้น หมอลำกลอน หมอลำเรื่อง หมอลำเพลิน ซึ่งแต่ละอย่างก็จะมีลักษณะแตกต่างกัน และ หมอลำที่แสดงในพิธีกรรมได้แก่ หมอลำผีฟ้า เป็นการลำ ที่มีจุดประสงค์ ๒ อย่าง คือ รักษาคนป่วย และพยากรณ์ ดินฟ้าอากาศ

หมอลำพื้น เป็นการลำแบบเล่าเรื่องหรือนิทาน หรือ คำสอนเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา มีลักษณะแสดงเป็นการ ลำเดี่ยวหรือลำคนเดียว ส่วนใหญ่เป็นหมอลำผู้ชายโดยมีแคน เป็นเครื่องดนตรีประกอบ เรื่องที่นำมาเล่าต้องเป็นเรื่องที่มา จากวรรณกรรม เช่น เรื่องการะเกด สินไช นิทานชาดก ฯลฯ ในการลำผู้ลำใช้ผ้าขาวม้าเป็นอุปกรณ์ประกอบในการ แสดงท่าทาง เป็นพระเอก นางเอก หรือเป็นนักรบตาม เนื้อเรื่อง

หมอลำพื้นมีบทบาทสร้างความบันเทิงให้แก่คน ในชุมชนและกล่อมเกลาสังคม บันทึกคำสอน ปรัชญาของ ชุมชนอีสานที่สืบทอดต่อๆ กันมา ในปัจจุบันหมอลำพื้น กำลังจะสูญหายไปจากแผ่นดินอีสาน เนื่องจากขาด ผู้สืบทอด อีกประการหนึ่งผู้ที่จะเป็นหมอลำพื้นได้ดีจะต้อง ใช้ระยะเวลาในการปลูกฝังและบ่มเพาะ เพื่อให้สามารถจดจำ เนื้อเรื่องต่างๆ ได้เป็นอย่างดี รวมทั้งต้องสามารถตีบท ตัวละครต่างๆ ได้ด้วย การลำจึงจะมีรสชาติชวนติดตาม

ตัวอย่างหมอลำพื้นที่โดดเด่นเป็นที่ประจักษ์ใน ปัจจุบัน เช่น หมอลำทองมาก จันทะลือ ศิลปินแห่งชาติ
รูปภาพ

ไฟล์มัลติมีเดีย

  • Voting
    (0 โหวต)
  • Hits
    21895 views