พิมพ์

วิ่งควาย

ชื่อรายการ
วิ่งควาย
ปีที่ขึ้นทะเบียน
พ.ศ. ๒๕๕๕
ภูมิภาค
ภาคกลาง
สาระสำคัญโดยรวม

ความนำ: วิ่งควาย เป็นกีฬาเก่าแก่ดั้งเดิมที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นชนิดหนึ่งของไทย เป็นการแสดงออกถึงความผูกพันแน่นแฟ้นระหว่างคนกับควายไทยซึ่งเป็นสัตว์ใช้งานเกษตรกรรมสารพัดประโยชน์ที่ทรงคุณค่าคู่บ้านคู่เมือง เมื่อยามว่างจากงานก็นำควายมาประลองแข่งขันกันเป็นการพัฒนาบำรุงสายพันธ์ควายไทยให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้นโดยให้คนขี่หลังควายควบคุมควายให้วิ่งแข่งขันกัน ไม่ปรากฏหลักฐานว่าเริ่มมีการเล่นวิ่งควายตั้งแต่เมื่อใด แต่พบหลักฐานว่ามีการเล่นวิ่งวัว วิ่งควายกันแล้วตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา (ชัชชัย โกมารทัต, ๒๕๒๗) ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ตอนต้นประมาณรัชสมัยรัชกาลที่ ๑ และรัชกาลที่ ๒ พบหลักฐานการเล่นวิ่งควายในวรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี ตอนงานสมโภชอภิเษกศรีสุวรรณกับนางเกษรา มีความกล่าวถึงการเล่นวิ่งควายว่า "...พอกลองหยุดจุดดอกไม้ไฟสว่าง แสงกระจ่างแจ่มเหมือนดังเดือนหงาย ดอกไม้กลคนชิงกันวิ่งควาย พวกผู้ชายสรวลเสเสียงเฮฮา..." (สุนทรภู่, ๒๕๑๔) ต่อมาในรัชกาลที่ ๔ พบว่าวิ่งควายนิยมเล่นในเชิงการพนันด้วย ถึงขนาดทางราชการต้องกำหนดให้เสียภาษีอากรบ่อนเบี้ย (กรมศิลปากร, ๒๕๐๗) ในปัจจุบันวิ่งควายยังมีนิยมเล่นกันอยู่ โดยเฉพาะประเพณีวิ่งควายที่จังหวัดชลบุรีนั้นจัดเล่นกันในช่วงก่อนออกพรรษาสืบทอดต่อเนื่องกันมายาวนาน จนมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก

ลักษณะเฉพาะที่แสดงอัตลักษณ์: ๑.ควายไทยเป็นสัตว์ใช้งานเกษตรกรรมสารพัดประโยชน์ที่ทรงคุณค่าคู่บ้านคู่เมืองไทย วิ่งควายจึงเป็นการแสดงออกถึงความผูกพันแน่นแฟ้นระหว่างชาวนาไทย ควายไทย และอาชีพเกษตรกรรมทำนาของไทย ๒. การเล่นวิ่งควายของไทยมีประวัติยาวนานกว่า๒๕๐ปี อย่างน้อยมีการเล่นแล้วในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งปรากฏหลักฐานชัดเจน ๓. ลักษณะวิธีการเล่นวิ่งควายเป็นเอกลักษณ์โดดเด่นของไทย ที่ไม่เหมือนชาติอื่นๆ ๔. ในปัจจุบันยังมีนิยมเล่นกันอยู่ โดยเฉพาะประเพณีวิ่งควายที่จังหวัดชลบุรีมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลก

วิธีการเล่น: มีลักษณะเป็นการเล่นขี่ควายแข่งขันวิ่งเร็วกัน โดยผู้เล่นแต่ละคนจะขึ้นขี่หลังควายของตนเองอยู่หลังเส้นเริ่ม เมื่อได้ยินสัญญาณเริ่มเล่นก็จะควบคุมควายให้วิ่งไปให้เร็วที่สุดแข่งขันกันไปให้ผ่านเส้นชัย ควายใครวิ่งผ่านเส้นชัยก่อนจะเป็นผู้ชนะ

คุณค่า: ด้านร่างกายจะช่วยพัฒนาความแข็งแรงของแขน ลำตัว สะโพก ขา เสริมสร้างการทรงตัวที่ดี ด้านจิตใจจะช่วยส่งเสริมความร่าเริงแจ่มใส ความสนุกสนาน ด้านอารมณ์จะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางอารมณ์ ด้านสติปัญญาจะช่วยส่งเสริมการใช้ความคิด การวางแผน การตัดสินใจ การแก้ปัญหา การคิดสร้างสรรค์ ด้านสังคมจะช่วยฝึกการเคารพกฎกติกา การยอมรับความสามารถผ็อื่น การเป็นมิตรสร้างสัมพันธ์ ความมีน้ำใจนักกีฬา ด้านวัฒนธรรมจะช่วยให้เกิดการเรียนรู้วิถีชีวิตของคนกับควาย ความสำคัญของควายกับอาชีพเกษตรกรรมของไทย

  • Voting
    (0 โหวต)
  • Hits
    12795 views