พิมพ์

ตะกร้อลอดห่วง

ชื่อรายการ
ตะกร้อลอดห่วง
ปีที่ขึ้นทะเบียน
พ.ศ. ๒๕๕๕
ภูมิภาค
ภาคกลาง ภาคใต้
สาระสำคัญโดยรวม

ความนำ: ตะกร้อลอดห่วงเป็นกีฬาพื้นเมืองของไทยที่คิดสร้างสรรค์ขึ้นโดยคนไทย ปรากฏ

หลักฐานชัดเจนว่าระหว่างปี พ.ศ.๒๔๗๐-พ.ศ.๒๔๗๒ หลวงมงคลแมน (สังข์ บูรณะศิริ) ได้ริเริ่มคิดการเล่นตะกร้อลอดห่วงขึ้นในกรุงเทพฯ (ราชบัณฑิตยสถาน, ๒๕๑๖ – ๒๕๑๗) โดยนำวิธีการเล่นตะกร้อเตะวง ผสานกับท่าเตะพลิกแพลงต่างๆของการเล่นตะกร้อพลิกแพลงที่มีการเล่นอยู่บ้างแล้ว เพิ่มการแขวนห่วงที่คิดประดิษฐ์ขึ้นห้อยไว้สูงจากพื้นตรงกลางสนามเล่น ให้ผู้เล่นเตะป้อนลูกตะกร้อกันไปมาโดยมีจุดมุ่งหมายให้ลูกตะกร้อลอดเข้าห่วงที่แขวนไว้ ลูกที่เข้าห่วงจะได้คะแนน ท่าเตะที่ทำให้ลูกเข้าห่วงยิ่งพลิกแพลงยากมากเท่าไร ก็จะยิ่งได้คะแนนมาก ตามที่มีการกำหนดคะแนนของแต่ละท่าเตะไว้ ในระยะแรกเป็นการทดลองเล่นและเผยแพร่วิธีการเล่น จึงเป็นการเล่นแสดงเท่านั้น ดังปรากฏหลักฐานในงานฉลอง ๑๐ ปีของหนังสือพิมพ์ศรีกรุงเมื่อวันที่ ๘ เมษายน พ.ศ. ๒๔๗๒ กล่าวว่า "เวลา ๑๗.๐๐ น..... ตะกร้อคณะนายผ่อง ศิริสัมพันธ์แสดงได้อย่างสามารถน่าชมเชย เช่นเตะเข้าบ่วงได้บ่อยๆ..." ("กีฬา",๒๔๗๒) ต่อมาจึงเริ่มมีการแข่งขันตะกร้อลอดห่วงเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๔๗๔ โดยสมาคมกีฬาสยามเป็นผู้จัดขึ้น และมีการเล่นแพร่หลายกระจายไปยังจังหวัดอื่นๆในภาคกลาง ดังปรากฏหลักฐานในหนังสือกีฬาพื้นเมือง (กรมพลศึกษา,๒๔๘๐) พบว่าในปี พ.ศ. ๒๔๘๐ มีการเล่นตะกร้อลอดห่วงกันแล้วในจังหวัดนนทบุรี สมุทรสงคราม สมุทรสาคร เป็นต้น ปัจจุบันตะกร้อลอดห่วงมีการเล่นและแข่งขันกันแพร่หลายทั่วประเทศ

ลักษณะเฉพาะที่แสดงอัตลักษณ์: ๑. ตะกร้อลอดห่วงเป็นกีฬาพื้นเมืองของไทยโดยแท้ ที่คิดสร้างสรรค์ขึ้นโดยคนไทย ๒. มีวิธีการเล่น กติกาการเล่น และอุปกรณ์การเล่นที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของไทย ยังไม่พบประเทศใดมีการเล่นเตะลูกตะกร้อ(ลูกบอลกลมที่สานด้วยหวาย)ให้ลอดห่วงสามเส้า(สามด้าน)ที่แขวนไว้สูงอย่างของไทยมาก่อน ๓. ท่าเตะของตะกร้อลอดห่วงมีลีลาหลากหลาย ท้าทายความสามารถ แปลก โดดเด่น วิจิตร พิสดาร และสวยงามเป็นเอกลักษณ์ไทยแท้ทั้งท่าที่ใช้เท้า แข้ง เข่า ศอก ไหล่ ศีรษะ ทั้งท่าเตะด้านหน้า ด้านข้าง ด้านหลัง มีทั้งยืนเตะ กระโดดเตะ และมีการเตะให้ลอดบ่วงมือ เช่นท่าแข้ง ท่าส้นไขว้ ท่าขึ้นม้า ท่าพับเพียบ ท่าขึ้นม้าห่วงมือ ท่าพับหลังตบบ่วงมือ เป็นต้นที่ประเทศอื่นในโลกไม่มีเช่นประเทศไทย

วิธีการเล่น: เล่นเป็นทีมในสนามที่เขียนพื้นเป็นวงกลม นำห่วงสามเส้า(สามด้าน)แขวนห้อยสูงจากพื้นไว้กลางวง ให้ผู้เล่นในทีมเดียวกันเตะป้อนลูกตะกร้อโต้กันไปมา พยายามให้ลูกตะกร้อลอดเข้าห่วง ก็จะได้คะแนนตามความง่ายยากของท่าที่เตะลอดเข้าห่วง เมื่อหมดเวลาหรือหมดโยนจะนำคะแนนของทุกคนทุกท่าในทีมที่เตะลอดเข้าห่วงตามกติกากำหนด มารวมกันเป็นคะแนนของทีมนั้น ทีมที่ทำคะแนนได้มากที่สุดจะเป็นทีมชนะ ท่าเตะมีทั้งท่าที่ใช้เท้า แข้ง เข่า ศอก ไหล่ ศีรษะ ทั้งท่าเตะด้านหน้า ด้านข้าง ด้านหลัง มีทั้งยืนเตะ กระโดดเตะ และมีการเตะให้ลอดบ่วงมือไปลอดเข้าห่วงที่แขวนไว้ด้วย เป็นวิธีการเล่นที่วิจิตร พิสดาร และสวยงาม

คุณค่า: การเล่นตะกร้อลอดห่วงช่วยให้ผู้เล่นได้พัฒนาคุณค่าด้านร่างกายได้แก่ความแข็งแรง ความอ่อนตัว การทรงตัว ความแม่นยำ ความมีจังหวะในการเคลื่อนไหวร่างกาย คุณค่าด้านจิตใจได้แก่ฝึกฝนจิตใจให้แจ่มใส สนุกสนาน คุณค่าด้านอารมณ์ได้แก่ฝึกความมั่นคงทางอารมณ์ คลายความเครียด พัฒนาสติปัญญาได้แก่ฝึกการคิด การตัดสินใจ การแก้ปัญหาขณะเล่น ฝึกการคิดทางวิทยาศาสตร์เช่นการคำนวณมุมเตะ คำนวณแรงเตะ คุณค่าด้านสังคมได้แก่ช่วยสร้างความสมัครสมานสามัคคี เคารพกฎกติกา คุณค่าด้านวัฒนธรรมได้แก่ฝึกการเรียนรู้วัฒนธรรม คุณค่า ค่านิยมไทยที่เกี่ยวกับประโยชน์ของหวาย การสานลูกตะกร้อ การผลิตห่วงสามเส้า และวิธีการเตะตะกร้อด้วยลีลาท่าทางต่างๆที่สวยงามโดดเด่นมีความหมายเป็นเอกลักษณ์ไทยแท้เป็นต้น

  • Voting
    (0 โหวต)
  • Hits
    16568 views