พิมพ์

วรรณกรรมพื้นบ้านและภาษา

banner d3

วรรณกรรมพื้นบ้าน หมายถึง วรรณกรรมที่ถ่ายทอดอยู่ในวิถีชีวิตชาวบ้าน โดยครอบคลุมวรรณกรรมที่ถ่ายทอดโดยวิธีการบอกเล่า และที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษร แบ่งออกเป็น
๑. นิทานพื้นบ้าน หมายถึง เรื่องเล่าที่สืบทอดต่อๆ กันมา เช่น นิทานจักรๆวงศ์ๆ นิทานศาสนา นิทานคติ นิทานอธิบายเหตุ นิทานเรื่องสัตว์ นิทานเรื่องผี มุขตลกนิทานเรื่องโม้ นิทานเข้าแบบ
๒. ตำนานพื้นบ้าน หมายถึง เรื่องเล่าเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของสถานที่ บุคคล ศาสนวัตถุ และศาสน-สถานที่สำคัญๆ ในท้องถิ่นต่างๆ และเรื่องเล่าที่อธิบายความเป็นมาของความเชื่อและพิธีกรรมในท้องถิ่นต่างๆ
๓. บทสวดหรือบทกล่าวในพิธีกรรม หมายถึง คำสวดที่ใช้ประกอบในพิธีกรรมต่างๆ เช่น บททำขวัญ คำบูชา คำสมา คำเวนทาน บทสวดสรภัญญ์ คาถาบทอานิสงส์ บทประกอบการรักษาโรคพื้นบ้าน คำให้พร คำอธิษฐานฯลฯ
๔. บทร้องพื้นบ้าน หมายถึง คำร้องที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมาในโอกาสต่างๆ เช่น บทกล่อมเด็ก บทร้องเล่น บทเกี้ยวพาราสี บทจ๊อย คำเซิ้งฯลฯ
๕. สำนวน ภาษิต หมายถึง คำพูดหรือคำกล่าวที่สืบทอดกันมา มักมีสัมผัสคล้องจองกัน เช่น โวหาร คำคม คำพังเพย คำอุปมาอุปไมย คำขวัญ
คติพจน์ คำสบถสาบาน คำสาปแช่ง คำชม คำคะนองฯลฯ
๖. ปริศนาคำทาย หมายถึง คำหรือข้อความที่ตั้งเป็นคำถาม คำตอบ ที่สืบทอดกันมา เพื่อให้ผู้ตอบได้ทายหรือตอบปัญหา เช่น คำทาย ปัญหาเชาวน์ ผะหมี
๗. ตำรา หมายถึง องค์ความรู้ที่มีการเขียนบันทึกในเอกสารโบราณ เช่น ตำราโหราศาสตร์ ตำราดูลักษณะคนและสัตว์ ตำรายาฯลฯ

  

ปีที่ขึ้นทะเบียน ภูมิภาค จังหวัด

ทั้งหมด
Total: 56 items Displaying: 41 - 50 items
  • บททำขวัญนาค

    บททำขวัญนาค เป็นบทที่หมอขวัญร้องในประเพณีบวชนาคตามธรรมเนียมไทย เมื่อบุตรชายอายุครบ ๒๐ ปี พ่อแม่จะจัดการให้บุตรชายของตนบวชเป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนาช่วงเวลาที่นิยมบวชคือ ก่อนเทศกาลเข้าพรรษา ใช้เวลาบว...

    เพิ่มเติม ...
  • บทเวนทาน

    บทเวนทาน เป็นคำกล่าวรายงานในการถวายทานสิ่งของหรือศาสนสถานให้แก่พระพุทธศาสนาอย่างละเอียดให้ผู้มาร่วมงานได้ทราบ ใช้ประกอบในพิธีกรรมถวายทานของล้านนาที่สำคัญๆ บทเวนทาน จึงเป็นวรรณกรรมที่มีลักษณะเฉพาะของล้...

    เพิ่มเติม ...
  • ปักขะทึนล้านนา

    ปักขะทึน อ่านว่า "ปักกะตึน" (ปักขะ = ข้าง หมายถึง ข้างขึ้น ข้างแรม , ทึน = ทิน หมายถึง วัน) คือปฏิทิน ซึ่งมีเอกลักษณ์เฉพาะทั้งระบบวัน การนับเดือนและปี ระบบการนับวัน การนับวันของชาวล้านนานั...

    เพิ่มเติม ...
  • ผญา

    "ผญา" เป็นภูมิปัญญาประเภทหนึ่งที่ปรากฏในท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือภาคอีสาน หมายถึง คำคม คำพูด หรือถ้อยคำของนักปราชญ์อีสาน กล่าวกันว่า "ผญา" มาจากคำว่า "ปัญญา" หรื...

    เพิ่มเติม ...
  • ผญาอีสาน

    “ผญา” เป็นภูมิปัญญาประเภทหนึ่งที่ปรากฏในท้องถิ่นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือภาคอีสาน หมายถึง คำคม คำพูด หรือถ้อยคำของนักปราชญ์อีสาน กล่าวกันว่า “ผญา” มาจากคำว่า “ปัญญา” หรือ “ปรัชญา” คำผญา เป็นคำพูดที่ค...

    เพิ่มเติม ...
  • พญากง พญาพาน

    ตำนานพญากงพญาพาน เป็นวรรณกรรมพื้นบ้านที่บอกเล่าและเชื่อมโยงที่มาของโบราณสถานและชื่อบ้านนามเมืองในภูมิภาคตะวันตก โดยเฉพาะในพื้นที่จังหวัดนครปฐม เช่น พระปฐมเจดีย์ พระประโทณเจดีย์ เนินพระ บ้านสามพราน เนื...

    เพิ่มเติม ...
  • พระร่วง

    พระร่วงเป็นนามสามัญที่ใช้เรียกกษัตริย์ผู้ครองแคว้นสุโขทัยและยังเป็นชื่อวีรบุรุษในนิทานประจำถิ่นของชาวบ้านแถบจังหวัดสุโขทัย กำแพงเพชร พิษณุโลก อุตรดิตถ์และตาก เรื่องพระร่วงมีทั้งที่เป็นมุขปาฐะและลายลั...

    เพิ่มเติม ...
  • พระสุธนมโนห์รา (ใต้)

    ๑. ชื่อที่ปรากฎในภูมิภาค/ท้องถิ่น นิทานพื้นบ้านเรื่องพระสุธนมโนห์รา-ภาคใต้ มีทั้งประเภท มุขปาฐะและลายลักษณ์ (หนังสือบุด) ที่แต่งเป็นคำกาพย์ มีหลายสำนวน ตัวอย่าง มโนราหรานิบาต วัดมัชฌิมาวาส จังหวัดสง...

    เพิ่มเติม ...
  • ภาษากฺ๋อง

    คำว่า “กฺ๋อง” เป็นคำที่คนกฺ๋องใช้เรียกชื่อกลุ่มและภาษาของตัวเอง ขณะที่ทางราชการเรียกชนกลุ่มนี้ว่า “ลัวะ” แต่คนไทยในพื้นที่ใกล้เคียงส่วนใหญ่มักเรียก“ละว้า” จนปรากฏมีคำว่า “ละว้า” นำหน้าชื่อหมู่บ้านที่ม...

    เพิ่มเติม ...
  • ภาษาชอง

    คำว่า “ชอง” แปลว่า “คน” ชาวชองเป็นกลุ่มคนดั้งเดิมในดินแดนเอเชียอาคเนย์ สมัยอาณาจักรเขมร เป็นกลุ่มชนที่มีชื่อเสียงในการทำกระวาน และเครื่องเทศต่างๆ ชาวชองและกลุ่มชนใกล้เคียง กระจายตัวอยู่ในภาคตะวันออก...

    เพิ่มเติม ...

หน้า 5 จาก 6