พิมพ์

คัมภีร์โบราณ

ชื่อรายการ
คัมภีร์โบราณ
ปีที่ขึ้นทะเบียน
ยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน
ภูมิภาค
ภาคเหนือ
จังหวัด
สาระสำคัญโดยรวม

๔.๑ สืบเนื่องด้วยครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร วัดสูงเม่น ได้สร้างคัมภีร์ใบลานทั้งที่เป็นพระไตรปิฏก และหมวดธัมม์ อื่นๆ ทั่วไป รวบแล้วกว่า 21 หมวดหมู่ บางส่วนได้รับการสร้างขึ้นใหม่ด้วยองค์ความรู้ของ คนสมัยนั้น บางส่วนคัดลอกใหม่จากต้นฉบับของเดิมที่มีอยู่แล้ว ด้วยวิธีการเขียนด้วยปลายเหล็กแหลม (จาร) อันเป็นผลงานแห่งความศรัทธาและมีสติ ได้จัดทำขึ้นตามเมืองต่างๆ ในแถบล้านนาและล้านช้าง โดยมีครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร วัดสูงเม่น เมืองแพร่ เป็นประธานในการจัดสร้างระหว่างปี พ.ศ. 2369 – 2409 แล้วรวบรวม (รอม) คัมภีร์ทั้งหมด เก็บรักษาไว้ที่หอธรรมวัดสูงเม่น (วัดป่าสุ่งเม่น) ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ จำนวนคัมภีร์ใบลานปัจจุบันมีจำนวนทั้งสิ้น 1,074 มัด หรือ 9,807 ผูก ซึ่งมีมากที่สุด ในประเทศไทย ด้วยระบบวิธีการจัดเก็บและอนุรักษ์ที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์ แต่คัมภีร์ที่นำมาเสนอในครั้งนี้ เป็นคัมภีร์พระไตรปิฏกใบลาน ชุดพิเศษ จำนวน 60 มัด ซึ่งมีลักษณะพิเศษเฉพาะ และอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ทั้งตัวใบลาน อักษรที่ปรากฏในใบลาน และลักษณะทางกายภาพอื่นๆ ซึ่งสร้างขึ้นที่เมืองหลวงพระบาง ประเทศลาว เมื่อ จ.ศ. 1198 หรือ พ.ศ. 2379
ประเด็นสำคัญอยู่ที่เป็นคัมภีร์ที่สร้างโดย สองเจ้าเมือง สองประเทศ คือ เจ้าเมืองแพร่ ร่วมกับราชวงศ์หลวงพระบาง ประเทศลาว โดยมีครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร เป็นผู้นำสร้าง โดยท่านทำหน้าที่เป็น พระธรรมทูต โดยใช้ ธัมม์ นำหน้า และ เป็นเครื่องมือเชื่อมความสัมพันธ์ของ สองประเทศ คือ ประเทศไทย เมืองแพร่ กับเมืองหลวงพระบาง ของประเทศลาว ซึ่งถือว่าเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญในการเชื่อมความสัมพันธ์ของ สองประเทศโดยใช้ธัมม์นำ เพราะแต่ละเมืองก็นับถือพระพุทธศาสนา เมื่อใช้ธัมม์ เป็น สื่อในการเชื่อมความสัมพันธ์กัน เพราะการสร้างธัมม์ครั้งหนึ่งต้องใช้ระยะเวลานานมาก บางครั้งเป็นแรมปี ซึ่งเมื่อมีการร่วมกิจกรรมกัน ระหว่างเจ้าเมือง และประชากรทั้ง 2 เมืองแล้ว โดยมีพระสงฆ์เป็นผู้นำเชื่อมความสัมพันธ์ให้ผ่านกิจกรรมคัมภีร์ธัมม์ จึงทำให้ทั้งสองเมืองมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน และ มีความปรองดองสามัคคี เป็นแบบบ้านพี่เมืองน้อง

ดังนั้นคัมภีร์ธัมม์ ที่สร้างขึ้นที่เมืองหลวงพระบาง โดยมีเจ้าเมืองแพร่ และ ราชวงศ์หลวงพระบางร่วมกันสร้าง จึงเป็นหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์ในประชาคมอาเซียนที่บ่งบอกถึงการเชื่อมความสัมพันธ์กันระหว่างประเทศ โดยใช้ธัมม์ เป็นตัวเชื่อม และมีพระสงฆ์ คือ ครูบากัญจนอรัญญวาสี แห่งวัดสูงเม่น เมืองแพร่ เป็นผู้เจรจา และชักชวนให้สองเมืองได้สร้างธัมม์ร่วมกัน ซึ่งถือว่าเป็นวิธีการที่ได้ผลในสมัยนั้น ในการเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างเมืองต่อเมือง ทำให้ไม่เกิดสงคราม
คัมภีร์ธัมม์ดังกล่าว จึงควรค่าแก่การอนุรักษ์รักษาไว้ เป็นมรดกของชาติ และ ของโลก เพื่อให้ทราบถึงวิธีการเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างรัฐต่อรัฐ โดยใช้ธัมม์ เป็นตัวนำในกิจกรรมในครั้งนี้ ซึ่งความเป็นจริงแล้วคัมภีร์ธัมม์ที่วัดสูงเม่น มีเป็นจำนวนมาก ดังที่ได้กล่าวไว้ข้างต้น แต่ที่ได้คัดเลือกมาเพียง 60 มัดนี้ นอกจากเป็นคัมภีร์ ที่สร้างขึ้นของร่วมกันของเจ้าเมืองทั้ง 2 ประเทศแล้ว คัมภีร์ดังกล่าวยังเป็นคัมภีร์พระไตรปิฏกใบลานที่มีสภาพสมบูรณ์ และมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยเฉพาะลักษณะงานด้านพุทธศิลป์ทางกายภาพที่เกี่ยวกับคัมภีร์ เป็นคัมภีร์ชุดเดียวกันที่สร้างในสมัยเดียวกัน เป็นชุดคัมภีร์ที่เป็นสัญลักษณ์ของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในอาเซียน คือ ไทย และ ลาว ที่ได้ใช้กิจกรรมการสร้างคัมภีร์ธัมม์ชุดนี้ เป็นวิธีการในการเชื่อมความสัมพันธ์ของสองประเทศในสมัยนั้น ซึ่งได้ผลทำให้ทั้งสองประเทศมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ไม่เกิดภาวะสงคราม หรือขัดแย้งกันระหว่าง สองเมือง ดังนั้นชุดคัมภีร์ธัมม์ 60 มัดดังกล่าว จึงได้ถูกคณะกรรมการสถาบันอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน วัดสูงเม่น คัดเลือกนำเสนอ เพื่อขึ้นทะเบียนเป็นมรดกของชาติ และเพื่อร่วมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในวโรกาสทรงมีพระชนมายุครบ 5 รอบ 60 พรรษา ในปี พ.ศ. 2558 ซึ่งพระองค์ได้ทรงมีพระเมตตาเคยเสด็จมาทอดพระเนตรคัมภีร์ใบลานพระไตรปิฏก ที่สร้างขึ้นที่เมืองหลวงพระบางแล้ว ณ พิพิธภัณฑ์คัมภีร์ใบลาน วัดสูงเม่น เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2557 ที่ผ่านมา นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ต่อประวัติศาสตร์ที่สำคัญอย่างยิ่งของพสกนิกรชาวสูงเม่น จังหวัดแพร่

๔.๒ นับตั้งแต่การสังคายนาพระไตรปิฎกในปี พ.ศ.2020 สมัยพระเจ้าติโลกราช กษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนา เป็นต้นมาได้มีการรวบรวมคัมภีร์ใบลานครั้งสุดท้ายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดโดยครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร วัดสูงเม่น จังหวัดแพร่ ในรูปแบบความพยายามสังคายนาพระไตรปิฎกเช่นเดียวกัน ถึงแม้ว่าพระพุทธศาสนา แบบพม่าและสยามจักเข้ามามีอิทธิพลในล้านนาตามลำดับ คัมภีร์ใบลานของครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร วัดสูงเม่น จังหวัดแพร่ ยังคงถือว่าเป็นการสืบทอดพระพุทธศาสนาตามแบบฉบับล้านนา อันปรากฏหลักฐาน เป็นคัมภีร์ใบลานที่รวบรวมตามหัวเมืองต่างๆ ที่มีมากที่สุดในดินแดนแถบนี้

ประวัติความเป็นมา
อ้างอิงตามตำนานธรรมครูบามหาเถรเจ้า ซึ่งเจ้าหลวงอินทรวิชัยราชาเจ้าหลวงเมืองแพร่ ได้มอบหมายให้หนานจันทร์ติ๊บและหมื่น วัดเขียนไว้เมื่อ พ.ศ. 2381 โดยเป็นใบลานหนา 45 ใบ ใบละ 4 บรรทัด ปัจจุบัน เก็บรักษาไว้ที่วัดพระบาทมิ่งเมืองวรวิหาร อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ และศิลาจารึกตามสถานที่ครูบากัญจนอรัญญวาสีได้รวบรวมคัมภีร์ใบลาน อธิบายการสร้างคัมภีร์ธัมม์ที่เมืองหลวงพระบางไว้ดังนี้
ในปี พ.ศ. 2379 ครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร ได้เดินทางไปยังเมืองหลวงพระบาง ประเทศลาว เพื่อสร้างคัมภีร์พระไตรปิฎก ที่วัดวิชุนราช จนได้รับการยอมนับถือจากประชาชนในเมืองหลวงพระบาง เป็นอย่างมาก ซึ่งจากการศึกษาของ ดร.ฮันส์ เพนธ์ และคณะผู้ศึกษาจากวัดสูงเม่น ที่ได้ศึกษาเพิ่มเติมจาก ศิลาจารึกวัดวิชุนราช 2 แผ่น ซึ่งค้นพบในปี 2430 ที่วัดวิชุนราช เมืองหลวงพระบาง จารึกด้วยอักษรธรรมล้านนา (ปัจจุบันย้ายไปตั้งอยู่ที่พิพิธภัณฑ์เมืองหลวงพระบาง) พบว่า ได้มีการกล่าวถึงการสร้างคัมภีร์ธัมม์และพระไตรปิฎกของครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร ดังนี้
“…จุลศักราชได้ 1198 ตัว ปีรวายสัน ยังมีมหาเถรเจ้าต๋นหนึ่ง จื่อ กัญจนอรัญญวาสี เมืองแป่ (แพร่) เป็นเก๊าและศิษย์เจ้าตั้งมวล จรเดินเทศมาแต่เมืองแพร่ ยวน(ไทย) หนปัจฉิมทิศ เข้ามาเถิงเมืองหลวงพระบางล้านช้างที่นี่ แล้วก็ได้นำอาหน้าบุญขึ้นเถิงเจ้าเมืองหลวงพระบางต๋นจื่อว่ามังธา เป็นเก๊า และเจ้าราชวงศ์เมืองหลวงพระบาง เป็นประธาน พร้อมกันสร้างยังอักขธรรม คัมภีร์พระไตรปิฎกทั้งมวลไว้ โจ๋ตกะศาสนาพระพุทธเจ้าตลอดต่อเต้า 5000 พระวัสสา และได้ฉลองธรรมที่นี้ เมื่อเดือน 4 เป็ง เม็งว่าวันอังคาร ไทยว่าวันก่าไก๊ จิ่งแล้วบรมมวลแต้แหล่…”
“...สังรอมธรรมตั้งมวล อันได้สร้างนี้ เป็นธรรมจำนวน 242 มัด จัดเป็นผูกว่าได้ 2,825 ผูก จัดเป็นเงินก่าจ้างแต้มเขียนสมเด็จพระเป็นเจ้าเมืองหลวงพระบางมีเงินฮอม 85 ตั้ง เจ้าราชวงศ์มีเงินลางหนัก 18,202 บาท ปลาย 7 ก่า ปลาย 2 แดง เงินฝ่ายศรัทธาจาวเมืองแพร่มีเงิน 1 ชั่ง 10 ตำลึง ปลาย 10 สลึง แต่คำปิ๋วปอกธรรม เสี้ยง 12,800 แผ่น แลธรรมที่เจ้าเมืองหลวงพระบาง สร้างเป็นธรรม 34 มัด ธรรมที่เจ้าราชวงศ์สร้างเป็นธรรม 177 มัด และธรรมที่ศรัทธาเมืองแป่สร้างเป็นธรรม 31 มัด ครั้นว่าฉลอง (ธรรม) แล้ว พระมหาเถรเจ้าก็ยกเอาพระสัทธรรมเจ้าตั้งมวลอันได้สร้างทั้ง 242 มัดนี้ เมือ (นำกลับ) ฐาปนาตั้งไว้โชตกพุทธศาสนาในเมืองแพร่ยวน หนปัจฉิมทิศ วันนั้น แล”
และศิลาจารึกอีกด้านจารึกว่า“จุลศักราชได้ 1198 (พ.ศ. 2379) ปีรวายสัน เดือน 4 เป็ง เม็งว่าวันอังคาร ไทยว่าวันก่าไก้ได้ฉลองธรรมในวิหารวัดวิชุนที่นี้แหล่ ธมมฺลิขิตฺต โชตกพุทฺธสฺส สหสฺสานิ นิพฺพานปจฺจโย โหตุ โน นิจฺจํ”


ชื่อที่ปรากฎในท้องถิ่น
คัมภีร์ธัมม์ใบลานครูบามหาเถร ไทย-ลาว วัดสูงเม่น
คัมภีร์ใบลานครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร ฉบับพระไตรปิฏกความสัมพันธ์ไทย-ลาว
สาขา/ประเภท
โครงเรื่องของแต่ละสำนวน
๖.๑ มีความสำคัญในระดับชาติ เพราะ นับตั้งแต่การสังคายนาพระไตรปิฎกในปี พ.ศ.2020 สมัยพระเจ้า ติโลกราช กษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนา การรวบรวมคัมภีร์ใบลานครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร วัดสูงเม่น จังหวัดแพร่ เป็นการสังคายนารวบรวมพระไตรปิฎกตามแบบแผนล้านนาครั้งสุดท้ายที่ยิ่งใหญ่ที่สุด โดยเฉพาะการรวบรวม และจัดสร้างที่เมืองหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ซึ่งครูบากัญจนอรัญญวาสี มหาเถร วัดสูงเม่น จังหวัดแพร่ ได้ชักชวนราชวงศ์หลวงพระบาง ได้ร่วมกันสร้างคัมภีร์พระไตรปิฏก อันสืบทอดพระพุทธศาสนาตามแบบฉบับล้านนา และล้านช้าง ในการสร้างคัมภีร์ดังกล่าว ย่อมเป็นการเชื่อความสัมพันธ์ของสองเมือง สองประเทศ ให้เป็นมิตรต่อการ ด้วยคัมภีร์พระไตรปิฏกใบลาน ดังนั้นคัมภีร์พระไตรปิฏกใบลาน ชุดที่สร้างที่เมืองหลวงพระบาง จึงเป็นเสมือนเป็นสัญลักษณะของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในอาเซียน และเป็นการเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างรัฐ ต่อ รัฐ ด้วยกิจกรรมสร้างคัมภีร์ธัมม์ คัมภีร์ชุดดังกล่าว จึงมีความสัมพันธ์ระดับชาติ และ ระดับสากล บ่งบอกถึงประวัติศาสตร์ในยุคสมัยนั้น ทางการสร้างความสัมพันธ์กัน ด้วยวิธี “ธัมมทูต”
๖.๒ ไม่สามารถหามาทดแทนได้ เนื่องจากได้รับการสร้างคัมภีร์ธัมม์ ที่เมืองหลวงพระบาง เป็นคัมภีร์ที่ร่วมกันสร้างระหว่างเจ้าเมืองแพร่ ประเทศไทย และราชวงศ์หลวงพระบาง ประเทศลาว โดยมีหลวงปู่ครูบา มกัญจนอรัญญวาสีมหาเถร เป็นผู้ชักชวนนำสร้าง และเป็นที่ศรัทธาเลื่อมใสของทั้งสองเมือง คัมภีร์ที่สร้างขึ้น ในหลวงพระบาง จึงเป็นคัมภีร์ชุดพิเศษ มีความหมายทางประวัติศาตร์ของสองเมือง และเป็นคัมภีร์ที่สร้างขึ้นใหม่ คัดลอกใหม่ และรวบรวม (รอม) ด้วยวิธีการที่ประณีต วิจิตรงดงามเป็นพิเศษ เพราะเป็นของเจ้าเมืองสร้าง ได้สร้างด้วยวิธีเขียนด้วยปลายเหล็กแหลม (จาร) ต้องอาศัยพลังศรัทธาและมีสติของมนุษย์ในการเขียนแต่ละอักขระ ธรรม 1 หน้าใบลาน มีอักขระไม่ต่ำกว่า 300 ตัว ซึ่งคัมภีร์ธัมม์ในวัดสูงเม่น มีใบลานเป็นจำนวนไม่ต่ำกว่าล้านหน้า ใบลาน และคัมภีร์ธัมม์ทั้งหมด ได้รวบรวมเก็บรักษาไว้ที่หอธัมม์วัดสูงเม่น ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ สืบต่อจนถึงปัจจุบัน ด้วยวิธีการอนุรักษ์ที่แตกต่างจากทื่อื่น คือมีประเพณีตากธัมม์ ซึ่งมีแห่งเดียวในประเทศไทย ในปัจจุบัน
๖.๓ อักขระที่จารลงใบลาน เป็นอักษรล้านนา และล้านช้าง บางส่วน โดยมีสำนวนภาษาทีใช้เป็นภาษา บาลีล้วนก็มี เป็นภาษาบาลี และแปลเป็นภาษาล้านนาก็มี และเป็นภาษาล้านนาล้วนก็มี ในคัมภีร์แต่ละเรื่อง ทั้งนี้ในทุกคัมภีร์ท้ายผูกจะระบุวันเดือนปีที่สร้างเป็นจุลศักราช และผู้สร้าง ผู้ถวาย และ ค้ำชูพระพุทธศาสนา ให้ถึง ๕,๐๐๐ พระวัสสา หรือ ๕,๐๐๐ ปี
ความสัมพันธ์และบทบาทในวิถีชีวิต
ปัจจุบันทางวัดสูงเม่น ได้แต่งตั้งคณะกรรมการบริหารสถาบันอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน วัดสูงเม่น โดยเป้าหมายเพื่อให้ทุกฝ่ายได้มีส่วนร่วมในการวางแผนและกำหนดวิธีการการอนุรักษ์คัมภีร์ร่วมกัน จะได้เกิดการยอมรับแบบประชาธิปไตยในการปฏิบัติภายใต้แผนปฏิบัติการ และระเบียบการเดียวกัน เพื่อลดความขัดแย้งในการปฏิบัติงาน และเป็นเป็นกรอบในการดำเนินงานให้บรรลุเป้าหมายตามที่ได้ตั้งไว้ โดยมีโครงสร้างดังนี้
1. เจ้าอาวาสวัดสูงเม่น เป็น ผู้จัดการสถาบันฯ โดยตำแหน่ง
2. คณะกรรมการวัดสูงเม่น และคณะกรรมการที่ปรึกษา เป็นฝ่ายอุปถัมภ์ และให้คำปรึกษา
3. ผู้อำนวยการสถาบัน
4. กรรมการฝ่ายธุรการ
5. กรรมการฝ่ายวิชาการ
6. กรรมการฝ่ายบริการ
7. กรรมการฝ่ายกิจกรรม
8. กรรมการฝ่ายเลขานุการ
คุณค่า
๑. ความหายาก คัมภีร์ใบลานพระไตรปิฏก ครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร 60 มัด ในพิพิธภัณฑ์คัมภีร์ ใบลาน วัดสูงเม่น เป็นสิ่งที่หายากและมีคุณค่าในตัวของมันเอง เพราะเป็นคัมภีร์ที่เป็นสัญลักษณ์ของความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คือ เมืองแพร่ (ไทย) และเมืองหลวงพระบาง (ลาว) โดยคัมภีร์ชุดนี้ สร้างโดยเจ้าเมืองทั้งสองเมือง ร่วมกับคณะศรัทธาประชาชน โดยมี “ธัมมทูต” ที่สำคัญของพระสงฆ์ ได้แก่ ครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร พระอริยสงฆ์ผู้เป็นที่ยอมรับนับถือ และศรัทธาของทั้งสองเจ้าเมือง สองประเทศ ดังนั้นการเจริญสัมพันธไมตรี ในยุคสมัยนั้น ที่ใช้ธัมม์นำหน้า จึงได้ผลดีมากทำให้เมืองแพร่ และเมืองหลวงพระบางเป็นมิตรที่ดีต่อกัน นอกจากนี้ คัมภีร์ธัมม์ที่ได้สร้างที่เมืองหลวงพระบาง เป็นคัมภีร์ชุดพิเศษ เพราะสร้างโดยเจ้าเมืองร่วมกัน ลักษณะของคัมภีร์ จึงมีความประณีตเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะเป็นลักษณะตัวอักษรที่ได้ถูกจารบนใบลานด้วยอักษรล้านนา แบบวิจิตรตระการตา ซึ่งแต่ละใบลาน ผู้เขียนต้องมีความศรัทธาอันแรงกล้า และต้องใช้สติอย่างมากในการเขียนด้วย ปลายเหล็กแหลม หรือที่เรียกว่า “จารธัมม์” เพราะเป็นภาษบาลี และ เป็นเนื้อหาพระไตรปิฏก สุดยอดคำสอน ทางพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ในส่วนของไม้ปันจั๊ก ไม้ประกับ ผ้าห่อคัมภีร์ ลักษณะใบลาน การลงรักปิดทอง และ ลักษณะการห่อคัมภีร์ ตลอดถึงลักษณะการดูแลรักษา แต่ละอย่างล้วนมีความวิจิตร และประณีต แสดงออกถึงความศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า และไม่สามารถหามาทดแทนได้อีกแล้ว ถ้าเกิดการชำรุดเสียหายไป เนื่องด้วยมีประวัติศาสตร์การสร้างที่น่าสนใจ และลักษณะทางกายภาพของคัมภีร์ที่เป็นเอกลัษณ์เฉพาะตัว หาดูได้ที่วัดสูงเม่นแห่งเดียว ดังนั้นถ้าไม่มีการรักษา หรืออนุรักษ์ให้ดี มีโอกาสชำรุดเสียหาย หรือ สูญหาย และ ไม่สามารถให้มาทดแทนเหมือนดั่งเดิมได้แน่นอน 2. ความครบถ้วน คัมภีร์ใบลานพระไตรปิฏก ครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร 60 มัด เป็นคัมภีร์ที่มีความสมบูรณ์ ทั้งเนื้อหา และลักษณะทางกายภาพได้แก่ลายเส้นอักษรบนใบลานมีความชัดเจนอ่านง่าย ใบลาน อยู่ในสภาพดีมาก มีการลงรักปิดทองสวยงามประณีต ไม้ปันจั๊ก และไม้ฉลากคัมภีร์ ลงรักปิดทองสวยงาม มีรูปแบบเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของเมืองแพร่ และ เมืองหลวงพระบาง และมีการจารึกประวัติการสร้างอย่างชัดเจน มีรูปแบบการมัดเก็บมีลักษณะการมัดที่เป็นแบบเฉพาะ มีความหมายและมัดได้อย่างเรียบร้อยสวยงาม ไม่เป็นอันตรายต่อคัมภีร์ เพราะ 1 มัด เท่ากับ 1 เรื่อง ซึ่งเรื่องหนึ่ง มีหลายผูก มีการจัดทำบัญชีแต่ละเรื่องง่ายต่อการค้นหา และศึกษา แก่ผู้ที่สนใจทั่วไป
บุคคลอ้างอิง
- พระครูปัญญาสารนิวิฐ เจ้าอาวาสวัดสูงเม่น 201 วัดสูงเม่น ถนนยันตรกิจโกศล ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130 โทร 054-541219 E-mail : Watsungman.phrae@gmail.com
- พระครูวิบูลสรภัญ รองเจ้าอาวาสวัดสูงเม่น 201 วัดสูงเม่น ถนนยันตรกิจโกศล ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130 โทร 083-0432931
- พระสุธีรัตนบัณฑิต รศ.ดร. ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ อาคารหอสมุดและเทคโนโลยีสารสนเทศ ชั้น 3 มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย อยุธยา โทร: 035-248-072 ภายใน 8072 มือถือ : 089-669-1600
- พระมหาสิทธิชัย ชยสิทฺธิ ป.ธ.9 นักวิชาการด้านพระพุทธศาสนา วัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 54000 โทร 086-9217025
- นายชณภพ ไกรศักดิ์ นายกเทศมนตรี เทศบาลสูงเม่น 201 วัดสูงเม่น ถนนยันตรกิจโกศล ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130 โทร 081-5951608
- นางสาววันเพ็ญ แก้วกัน ผู้ทรงคุณวุฒิ วัดสูงเม่น 201 วัดสูงเม่น ถนนยันตรกิจโกศล ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130 โทร 089-8350386
- นายประสิทธิ์ ขอบรูป ผู้ทรงคุณวุฒิ วัดสูงเม่น 201 วัดสูงเม่น ถนนยันตรกิจโกศล ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130 โทร 054-541219
- นายธีรวุธ กล่อมแล้ว ผู้ทรงคุณวุฒิ วัดสูงเม่น 391/1 หมู่ที่ 3 ตำบลสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ 54130 โทร 081-5354031 E-mail : t_klomlaew@hotmail.com
- นายดิเรก อินทร์จันทร์ ผู้ทรงคุณวุฒิ วัดสูงเม่น ศูนย์ใบลานศึกษา สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่ โทร 081-9517635 E-mail : direkcmu1999@hotmail.com
- ผศ.ดร.อภิลักษณ์ เกษมผลกูล ผู้ทรงคุณวุฒิ วัดสูงเม่น ศูนย์สยามทรรศน์ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล โทร 081-7120539
- นายกำพล ฟูคำ เจ้าหน้าที่ประจำสถาบันอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน วัดสูงเม่น 204 หมู่ที่9 ตำบลแม่คำมี อำเภอเมือง จังหวัดแพร่54000 โทร 088-4132826
เอกสารอ้างอิง
พรหมา กาศมณี. ประวัติวัดสูงเม่นและครูบากัญจนอรัญญวาสีมหาเถร วัดสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ : ๒๕๓๙.
วันเพ็ญ แก้วกัน. ตามรอยคัมภีร์ใบลานล้านนา ศึกษาตำนานหลวงพ่อครูบามหาเถร ชมสิ่งมหัศจรรย์ล้ำค่า วัดสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่. ริมปิงการพิมพ์ ; นครสวรรค์, ๒๕๔๘.
สุทิตย์ อาภากโร, พระมหา. การจัดความรู้ทางวัฒนธรรมในประเพณี “ตากธรรม”ของวัดสูงเม่น จังหวัดแพร่. ส่วนวิจัยและพัฒนา สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม, ๒๕๔๙.
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแพร่. คัมภีร์ใบลาน งานประเพณีตากธรรม. งบพัฒนาจังหวัดแพร่ ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๖. เมืองแพร่การพิมพ์, ๒๕๕๖.
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแพร่. มรดกวัฒนธรรมวิถชน “เมืองคัมภีร์ธัมม์โบราณ” กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๙. ไทยอุตสาหการพิมพ์, ๒๕๕๙.
สถาบันอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน วัดสูงเม่น. เมืองคัมภีร์ธัมม์โบราณ มรดกธัมม์ มรดกโลก วัดสูงเม่น.
ศูนย์สยามทรรศน์ศึกษา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๙. ไทยอุตสาหการพิมพ์, ๒๕๕๙.
ข้อมูล http://www.watsungmen.com
รูปภาพ

image011

image012

image013

image014

image015

image016

image017

image018

image019

image020

  • Voting
    (0 โหวต)
  • Hits
    665 views