พิมพ์

วิวัฒนาการการทอผ้าขิดของกลุ่มสตรีทอผ้าขิดบ้านโนนทัน ตำบลหนองตูมอำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ


เรื่อง   :   
รายงานการศึกษาวิวัฒนาการการทอผ้าขิดของกลุ่มสตรีทอผ้าขิดบ้านโนนทัน ตำบลหนองตูม อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ

Title  :   The Evolution of The Khid Weaving at Nontan Village, Phukhieo District, Chaiyaphum Province

ที่ปรึกษาโครงการวิจัย     :    สุเทพ   ทิพโชติ

 ปีงบประมาณ     :     ๒๕๕๕ 


 
บทคัดย่อ

          การศึกษาวิวัฒนาการการทอผ้าขิดของกลุ่มสตรีทอผ้าขิดบ้านโนนทัน ตำบลหนองตูม อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ ในการศึกษาครั้งนี้ จุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาถึงวิวัฒนาการการทอผ้าขิด ลวดลายผ้าขิด และบทบาทของผ้าขิดในวิถีชีวิตของชาวบ้าน จากเอกสารและการศึกษาภาคสนามผลการศึกษาพบว่า  

         ชาวบ้านโนนทัน ตำบลหนองตูม อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ เป็นสังคมเกษตรกรรมมาก่อน จึงรู้จักวิธีการปลูกฝ้าย ทอผ้าขิด และรูปแบบของลวดลายขิดได้รับการถ่ายทอดมาจากบรรพชนที่นิยมทำเป็นหมอนขิดเพื่อใช้ในครัวเรือน ต่อมาเมื่อมีการคมนาคมสะดวกขึ้น ผ้าลายขิดจึงเป็นผลิตภัณฑ์สินค้าส่งออกที่สามารถแก้ปัญหาเศรษฐกิจของครอบครัวได้บ้าง เมื่อตลาดมีความต้องการมากขึ้น การทอผ้าขิดของกลุ่มสตรีทอผ้าขิดบ้านโนนทันจึงเพิ่มปริมาณและเปลี่ยนแปลงวิธีการทำผ้าขิดแบบดั้งเดิมมาเป็นแบบใหม่ คือ การใช้สีเคมีและใช้เส้นใยสังเคราะห์แทนเส้นฝ้ายทำให้กระบวนการทำสะดวกสบายแพร่หลายขึ้น จนทำให้หน่วยงานของรัฐและเอกชนได้เข้ามามีบทบาทในสนับสนุนและส่งเสริมด้านเครื่องมือเครื่องใช้ที่ทันสมัยมากขึ้น และด้วยเหตุที่สีเคมีมีความเข้มสีสดใสกว่าแต่ไม่ตรงกับรสนิยมของสังคมเมือง จึงได้มีองค์การของรัฐและเอกชนเข้ามาส่งเสริมให้มีการย้อมสีจากการย้อมสีธรรมชาติอีกครั้งหนึ่ง โดยการย้อมสีดังกล่าวมีกรรมวิธีเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมและได้สีที่หลากหลาย ลวดลายผ้าขิด ซึ่งทำใช้กับหมอนก็ถูกนำไปประยุกต์กับเป็นลวดลายของผ้าที่เป็นผืนสนองประโยชน์ผู้ใช้ได้มากขึ้น ทำให้ผ้าขิดของกลุ่มสตรีทอผ้าขิดบ้านโนนทันเป็นสินค้าที่สร้างฐานะทางเศรษฐกิจให้กับชาวบ้านได้เป็นอย่างดี 



Abstract

The purpose of the study was to examine the development of khid weaving and the roles of the khid cloth in the traditional life of the people at Nontan Village, Phukhieo District, Chaiyaphum Province. The research data were collected by using documentary studies and field work. The results of the study were as follows : 

         Being rice farmers, the people at Nontn Village knew how to grow cotton for their khid cloth weaving and pillow making for their own use by using patterns passed down from previous generations. As public transportation began to improve, the finished khid cloth become the Nontan Village’export goods bringing money to families involved. As the market for the finished khid cloth expanded, the weaves increased their productivity and changed the cloth making method from traditional to the modem one, using chemical dyes and synthesized thread. The cloth making process was adapted, the government and private sector stepped in to promote the use of modern weaving tools. Although the chemical dyes made the khid cloth look more lively than using natural colors, the weavers went back to using natural colors and came up with a variety of color patterns designed for the pillow making were then applied to more elaborated khid cloth making in order to satisfy the customers’ needs and this was ecocomically beneficial for the people at Ban Nontan.

icon pdf th รายงานวิจัย : Download (7 MB)
           ภาพประกอบ : Preview (394 ภาพ)