พิมพ์

อักษรไทยน้อย

ชื่อรายการ
อักษรไทยน้อย
ปีที่ขึ้นทะเบียน
พ.ศ. ๒๕๕๕
ภูมิภาค
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สาระสำคัญโดยรวม

อักษรไทยน้อย เป็นอักษรสกุลไทยที่อยู่ลุ่มแม่น้ำโขง กล่าวคือทั้งอาณาจักรล้านช้าง และภาคอีสานของไทยบางส่วน ใช้จดบันทึกเรื่องราวต่างๆ ที่ไม่ใช่เรื่องราวทางศาสนา เช่น หนังสือราชการ (ใบบอกหรือลายจุ้ม) กฎหมาย วรรณกรรมนิทาน อักษรไทยน้อยได้พัฒนามาจากอักษรไทยสมัยพระยาลิไท แห่งสุโขทัย และอักษรฝักขามของล้านนา ต่อมา ได้พัฒนารูปแบบสัณฐานและอักขรวิธีเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของกลุ่มคนลุ่มแม่น้ำโขง ในที่สุดรูปแบบสัณฐานก็พัฒนาต่างไปจากอักษรต้นแบบจึงมีชื่อเรียกว่า “อักษรไทยน้อย”

อักขรวิธีของอักษรไทยน้อยส่วนมากจะเหมือนกันกับอักขรวิธีของไทยปัจจุบัน โดยอักขรวิธีของอักษรไทยน้อยจะวางพยัญชนะต้นไว้บนบรรทัด และวางสระไว้รอบพยัญชนะต้น คือ ด้านหน้า ด้านหลัง ด้านบน ด้านล่าง ส่วนพยัญชนะตัวสะกดวางไว้บนบรรทัดเดียวกันกับพยัญชนะพยัญชนะเดี่ยวอักษรไทยน้อยมี ๒๗ รูป สำหรับพยัญชนะควบกล้ำ หรือพยัญชนะตัวนำและพยัญชนะตัวตามที่ปรากฏมากที่สุดมี ๖ รูป คือ เมื่อพยัญชนะตัวตาม ตามหลังพยัญชนะตัวนำ มักจะเปลี่ยนรูปโดยตัวตามจะใช้ครึ่งตัว (น และ ม) หรือใช้ตัวเฟื้องของอักษรธรรม (ย และ ล) สำหรับสระอักษรไทยน้อยใช้เขียนไว้รอบพยัญชนะตัวเต็ม คือ ด้านหน้า เรียกว่า สระหน้า ด้านหลัง เรียกว่า สระหลัง ด้านบน เรียกว่า สระบน ด้านล่าง เรียกว่า สระล่าง เหมือนสระอักษรไทยปัจจุบัน มี ๒๓ รูป นอกจากนี้ มีสระพิเศษ อีก ๒ ตัว คือ ตัว ย เฟื้อง ใช้เขียนแทนสระเอีย เมื่อมีตัวสะกด เหมือนกับอักษรธรรมอีสาน เช่น (เกี่ยว), (เสียง) ตัว หยอหยาดน้ำ ใช้เท่ากับเสียง สระออ สะกดด้วย ย (ออย) เช่น (คอย), (น้อย) สำหรับวรรณยุกต์ ในอักษรไทยน้อยไม่มีรูป แต่มีเสียงวรรณยุกต์ครบทั้ง ๕ เสียงเหมือนภาษาไทย โดยที่ผู้อ่านต้องผันหาเสียงเอาเองตามความหมายของประโยคหรือข้อความนั้นๆ เป็นเกณฑ์ในการพิจารณา เหมือนกันกับอักษรธรรมอีสานทุกประการ

ปัจจุบันเอกสารใบลาน ในหลายพื้นที่มีการจัดเก็บที่ไม่เหมาะสม และไม่ได้รับความเอาใจใส่ ทำให้เสี่ยงต่อการสูญหาย และถูกทำลาย รวมถึงการหาผู้ที่จะมาทำการปริวรรต ถอดแปลเอกสารเหล่านี้ทำได้ยากเนื่องจากขาดการสืบทอดกันเป็นระยะเวลานาน และอักษรไทยน้อยไม่ได้ถูกนำมาใช้ในสังคมปัจจุบัน ทำให้ขาดผู้รู้ ผู้สนใจ และกำลังจะเลือนหายไปจากสังคมชาวอีสาน

อักษรไทยน้อย ที่ปรากฏในภาคอีสานปัจจุบัน มีหลักฐานทั้งที่เป็นศิลาจารึก เอกสารใบลาน และสมุดข่อย ซึ่งพบกระจายอยู่ตามพื้นที่จังหวัดต่างๆ ในภาคอีสานเกือบทุกจังหวัด มีเอกสารใบลานที่บันทึกด้วยอักษรไทยน้อยอยู่ตามวัดต่างๆ ใน จังหวัดมหาสารคาม จังหวัดขอนแก่น จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดร้อยเอ็ด และ จังหวัดยโสธร เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในวัดที่เป็นศูนย์กลางของชุมชนเก่าแก่ เช่น วัดกุดสิม จังหวัดกาฬสินธุ์ มีเอกสารใบลานกว่า ๑,๐๐๐ ผูก นอกจากนี้เอกสารใบลานประเภทตำรายา ที่บันทึกด้วยอักษรไทยน้อยซึ่งถือว่าเป็นเอกสารที่มีความสำคัญมาก

  • Voting
    (0 โหวต)
  • Hits
    953 views