Print

ภูมิปัญญาการทำถั่วเน่าแบบดั้งเดิมในภาคเหนือ

เรื่อง              : ภูมิปัญญาการทำถั่วเน่าแบบดั้งเดิมในภาคเหนือ

Title             :  The wisdom of making traditional beans in the North Thailand

ผู้วิจัย            : นางอัจฉริยาพร กำจัด                       

           :                        

ปีงบประมาณ   : 2559 

บทคัดย่อ

           

         ภูมิปัญญาการทำถั่วเน่าแบบดั้งเดิมในภาคเหนือ เป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมา อย่างยาวนาน ในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนบน โดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดแม่ฮ่องสอนและจังหวัดลำพูน คณะผู้วิจัยได้รับทุนสนับสนุนจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ให้จัดเก็บข้อมูลภูมิปัญญาเรื่องนี้ โดยให้ประชาชนในชุมชนได้มีส่วนร่วมในการจัดเก็บข้อมูล ทั้งนี้เพื่อ จัดเก็บข้อมูลให้เป็นระบบ และให้ชุมชนเจ้าของภูมิปัญญาได้มีความตระหนักที่จะรักและสืบทอดภูมิปัญญาของตนต่อไป

         คณะผู้วิจัยได้ดำเนินการจัดเก็บข้อมูลเป็นระยะเวลา ๑ ปี จัดเก็บ ๑1 ชุมชน พบว่า แต่ละพื้นที่มีภูมิปัญญาในการทำถั่วเน่าแบบดั้งเดิมคล้ายคลึงกันแต่จะแตกต่างกันที่การใช้เทคนิค และเคล็ดลับในการทำของแต่ละราย การทำถั่วเน่าแต่ละประเภทขึ้นอยู่กับความนิยมบริโภคในแต่ละพื้นที่ แต่ทั้งหมดก็ยังยึดการทำแบบดั้งเดิมคือ การใช้แรงงานและวัสดุอุปกรณ์ที่หาได้จากชุมชน เป็นหลัก

         การเปลี่ยนแปลงทางสังคมที่เกิดขึ้นในทำให้ ถั่วเน่า กลายเป็น อาหาร และ สินค้า คนในชุมชนจึงต้องมีการปรับตัวให้เข้ากับสถานการณ์ ส่งผลไปถึงการสืบทอดการทำถั่วเน่าในชุมชน ซึ่งมีทั้งเลิกทำ และเลือกทำต่อไป จากการเก็บรวบรวมข้อมูลพบว่า การสืบทอดการทำถั่วเน่า แบบดั้งเดิม มีน้อยมาก จนเกิดการวิตกว่าในอนาคตองค์ความรู้นี้จะสูญหายไป


ABSTARCT

              The wisdom of making traditional beans in the north. The wisdom is inherited for a long time. In the Upper North. Especially Chiang Mai. Mae Hong Son Province and Lamphun Province. The research was funded by the Department of Cultural Promotion. Ministry of Culture. Keep this information in mind. The people in the community are involved in the storage. This is to save the system. And the community of wisdom owners have the awareness to love and inherit their wisdom.

              The research team collected data for a period of one year, collecting 11 communities. It is found that each area has the same traditional wisdom of making rotten nuts, but it differs by using the techniques and tips of each individual. Making each type of rotten beans depends on the consumption in each area. But all is still based on the traditional way. Mainly labor and materials used in the community.

              The social change that occurs in nutritious peanuts becomes food and commodity. People in the community have to adapt to the situation. It results in the succession of rotting beans in the community. Both have to undo. And choose to continue. The data were collected. The inheritance of traditional rotten beans is very low. The worry that in the future this knowledge will be lost.



icon pdf thdownload