Print

ภูมิปัญญาในวัฒนธรรมไก่ชนไทยในภาคเหนือตอนบน

เรื่อง              : ภูมิปัญญาในวัฒนธรรมไก่ชนไทยในภาคเหนือตอนบน

Title             :  Fighting Cocks as Intangible Cultural Heritage of Upper-Northern Thailand

ผู้วิจัย            : พลวัฒ ประพัฒน์ทอง                       

ปีงบประมาณ   : 2558 

บทคัดย่อ

           

          การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมภูมิปัญญาการเลี้ยงไก่ชนในภาคเหนือตอนบนให้เป็นระบบ และจัดทำแผนที่แผนผังการกระจายตัวของความรู้ภูมิปัญญาการเลี้ยงไก่ชนไทยในภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย โดยมีเป้าหมายในผู้ที่เลี้ยงไก่ชนในภาคเหนือ

         ผลการศึกษาพบว่า ไก่ชนในภาคเหนือของไทยนั้น เดิมเป็นไก่บ้านทั่วไปที่ผู้เลี้ยงคัดเลือกเลือกตัวที่มีความสามารถในการต่อสู้มาชนกัน เป็นกีฬาพื้นบ้านทั่วไป ต่อมาได้มีการคัดสรรค์และพัฒนาสายพันธุ์ไก่ชนจากผู้เลี้ยงที่มีการนำพ่อพันธุ์หรือแม่พันธุ์จากต่างถิ่นเข้ามาผสมพันธุ์กับไก่ในท้องถิ่น ให้เป็นไก่ที่มีเชิงชนเด่นเป็นเฉพาะตัว โดยเฉพาะสายพันธุ์ไก่ชน “เหล่าป่าก๋อย” ซึ่งเป็นไก่พื้นบ้านที่มีเชิงชน “มุด มัด กัด ตี” ในหมู่บ้านเหล่าป่าก๋อย ตำบลน้ำดิบ อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน เป็นการพัฒนาสายพันธุ์ไก่พื้นเมืองเพื่อมาต่อกรกับ “ไก่พม่า” ที่ถูกนำเข้ามาจากประเทศเมียนมาและกลายเป็นที่นิยมของคนเลี้ยงไก่ชนอย่างมากในช่วงทศวรรษ ๒๕๓๐ - ๒๕๔๐ จนทำให้ไก่เหล่าป่าก๋อยกลายเป็นไก่ชนที่มีชื่อเสียงจนไก่ชนสายพันธุ์พื้นบ้านหมดความนิยมและไม่มีใครเลี้ยงสายพันธุ์พื้นบ้านอีกในช่วงเวลาที่ศึกษา

          ปัจจุบัน ภูมิปัญญาการเลี้ยงไก่ชนเหล่าป่าก๋อยหรือการเลี้ยงไก่ชนในจังหวัดภาคเหนือตอนบน จะเน้นให้ความสำคัญกับเชิงชนมากกว่ารูปร่างลักษณะทางความเชื่อ อาทิ เดิมนั้นมีการพิจารณาไก่ชนที่เก่งจากเกล็ดแข้ง สีขน ประกอบการตัดสินใจ แต่ปัจจุบันมักจะมองถึงความสามารถเฉพาะตัวและเชิงชนของไก่ชนนั้น ๆ มากกว่า หรือแม้กระทั่งอาหารบำรุงไก่ชนก็มีความเป็นวิทยาศาสตร์และใช้ยาแผนปัจจุบันมากขึ้น

         อย่างไรก็ตาม ภูมิปัญญาการเลี้ยงไก่ชนในภาคเหนือตอนบนนี้ มีคุณค่าเชิงเศรษฐกิจที่ทำใช้ความรู้ทางการพัฒนาสายพันธุ์ (bleeding) ไก่ชนให้มีมูลค่าสูงกว่าไก่ทั่วไป ก่อให้เกิดความมั่นคงทางอาหารจากการที่มีการเพาะเลี้ยงและคัดเลือกไก่ แสดงถึงความหลากหลายทางชีวภาพ ที่ไม่ใช่ไก่ตามแบบอุตสาหกรรมเนื้อไก่ และยังมีคุณค่าเชิงวัฒนธรรม-ประวัติศาสตร์สังคมของภาคเหนือตอนบนอีกด้วย


ABSTARCT

              The objective of this study was to systematically collect and record the knowledge and wisdom of Thai fighting cock raising in the Upper Northern area of Thailand and drew a map and diagram of those knowledge scattering around the areas.

              The study result found that fighting cocks in the Northern of Thailand were originally domestic household raising. Chickens were selected because of their fighting capability to be in the cock fighting which was a generally a domestic sport. It was later there were new breeding selecting and developing by bringing in breeders from other paces into the area to mate the domestic chickens in order to have them with the outstanding with specific characteristics especially for fighting such as “Laow Pa Kor” chickens. They are domestic chickens in the village of Laow Pa Kor, Nam Dip sub-district, Pa Sang district, Lamphun province, whose skills in “ducking down, biting, binding and striking. These chickens were a result of domestic breeding development for preparing them to combat and fight with “Myanmar fighting cocks “ which were brought in from Myanmar. Laow Pa kor fighting cocks later became popular among fighting cock raisers during 1987-1997. They were famous over a domestic breed which was no longer breeding during the period of this study.

              At the present, Knowledge and wisdom of Laow Pa Kor fighting cocks or fighting cock raising in the Upper Northern provinces of Thailand are emphasized rather on their fighting capability than their figures and appearances based on a belief such as at the earlier periods when considering a good fighting cock, it was judged on its hard scales and its features color, but now a day it is considered of its own specific capability of fighting and its striking and It is also its feeding food is more nutrient and modern medicine are used.

              However, knowledge and wisdom on fighting cock raising in the Upper Northern of Thailand gives higher economic value in term of chicken breeding development than general one. It helps to establish food security from raising and selecting of chickens. It shows the biological diversity of chickens not just only in terms of chicken industry but it is also in term of the cultural value and social history of the Upper Northern area of Thailand.



icon pdf thdownload