Print

การเสริมสร้างและฟื้นฟูประเพณีลงเล

เรื่อง              : การเสริมสร้างและฟื้นฟูประเพณีลงเล

Title             :  Reinforce and Restore to “LONG-LAE” Traditional

ผู้วิจัย            : อัศว์ศิริ ลาปีอี                       

                     : ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อดิศร ศักดิ์สูง                       

                     : วรุตม์ นาฑี                       

                     : ศัญฒภัท ทองเรือง                       

ปีงบประมาณ   : 2558 

บทคัดย่อ

           

          โครงการเรื่อง “การเก็บรวบรวมและสังเคราะห์ข้อมูลปฏิบัติการทางสังคมของการเสริมสร้างและฟื้นฟูประเพณีลงเล อำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี” มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อรวบรวมและจัดเก็บข้อมูลเกี่ยวกับประเพณีลงเลและสร้างความตระหนักให้ชุมชนในพื้นที่เห็นความสำคัญรวมทั้งสงวนรักษาของประเพณีลงเล ให้สืบทอดต่อไปในบริบทที่เหมาะสม ๒) เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูประเพณีลงเล โดยเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการจัดทำคลังข้อมูลมรดกภูมิปัญญาในขอบเขตประเทศไทย และ ๓) เพื่อนำไปสู่การเสนอขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติและนำเสนอยูเนสโกให้เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของมนุษยชาติเมื่อประเทศไทยเข้าเป็นภาคี Convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage ในอนาคต โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพและระเบียบวิธีการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมของชุมชมพื้นที่อำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานี ผู้ร่วมกระบวนการวิจัยได้แก่ ชุมชน โดยร่วมกันเก็บข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่ม การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและแบบไม่มีส่วนร่วม การจัดเวทีและกิจกรรมกลุ่ม ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีการสังเคราะห์เนื้อหาให้ชุมชนมีส่วนร่วมในกระบวนการจัดเก็บและรวบรวมข้อมูลในทุกขั้นตอน นำข้อมูลที่ได้มาตรวจสอบความถูกต้องด้วยวิธีการแบบสามเส้าและวิเคราะห์ข้อมูลตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ผ่านนำเสนอผลการศึกษาในรูปพรรณนาวิเคราะห์

         ผลการศึกษาพบว่า ประเพณีลงเลเป็นประเพณีดั้งเดิมของชาวไทยพุทธในอำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานีและมีอิทธิพลต่อวิถีการดำเนินชีวิตที่สืบทอดกันมายาวนานของชาวบ้านในพื้นที่ ซึ่งไม่ปรากฏชัดว่าเกิดขึ้นเมื่อใด แต่ได้มีการจัดงานประเพณีลงเล ในวันขึ้น ๑๔-๑๕ ค่ำ เดือน ๘ ของทุกปี โดยถือเป็นวันประกอบพิธีลงเลและปฏิบัติสืบต่อกันมาถึงปัจจุบัน บริบทของประเพณีลงเลได้สะท้อนความเชื่อและพิธีกรรมที่แสดงให้เห็นถึงมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่มีความสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของชาวบ้านในพื้นที่ ทั้งนี้เพราะประเพณีลงเลถือได้ว่าเป็นพิธีกรรมทางความเชื่อทางพระพุทธศาสนาระดับชาวบ้าน อันหมายถึงความเชื่อในหลักธรรมของพุทธศาสนา ซึ่งผสมผสานกับลัทธิพราหมณ์และความเชื่อในเรื่องไสยศาสตร์หรือผีสางเทวดา อันรวมไปถึงการเซ่นไหว้บรรพบุรุษ การสะเดาะเคราะห์ การบูชาท้าวเวสสุวรรณและองค์เทพอื่นๆที่ปรากฏในพิธีกรรม นอกจากนี้ประเพณีลงเล ยังมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อันแสดงให้เห็นถึงอัตลักษณ์ชุมชนและความหลากหลายทางวัฒนธรรมในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้

         อย่างไรก็ตามแม้ว่าประเพณีลงเล อำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานียังคงดำรงอยู่ได้ในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรม กระแสโลกาภิวัตน์รวมทั้งสถานการณ์ความไม่สงบในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ก็ยังจำเป็นจะต้องได้รับการอนุรักษ์ ส่งเสริมและฟื้นฟูทั้งจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชนโดยเฉพาะชุมชนผู้เป็นเจ้าของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้วยความยินยอมและเต็มใจที่จะนำไปสู่การเสนอขึ้นทะเบียนประเพณีสงกรานต์เป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ สาขาแนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล ผ่านกระบวนการการรวบรวมและจัดทำข้อมูลเพื่อเสนอให้ประเพณีลงเล อำเภอไม้แก่น จังหวัดปัตตานีเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติต่อไป


ABSTARCT

             The objectives of The Collect and Synthesis Data of Social Action in Reinforce and Restore to “LONG-LAE” Traditional, Maikain District, Pattani Province are ; 1) to collect and storage data about the Long-Lae festival and encourage the parties concern about important of the Long-Lae festival and concern to do activities for the Long-Lae festival preservation to maintain continuity in optimize its context. 2) to protect a Thai Traditional, Long-Lae, which is one of Reinforce and Restore to the Thai cultural heritage and local wisdom under the community engagement, 3) by providing its archives and nominating it as one of the world intangible cultural heritage to UNESCO when Thailand joins the convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage in the future. The Qualitative Methodology and Participation Action Research (PAR) to be used in this study. Data are collected in Maikain community district of Pattani province, Thailand by participating of community by depth interview, focus group,participant observation and non-participant observation, stage argument, and group activities.The qualitative data are analyzed by content analysis with communities’ participating in every data collecting stage. The data was verified the correction by the tri-angulation. After that analyzed the data follow the aims of the study and presented the study results by ananlyze-ceiscription.

              It is found that Long-Lae festival of Maikain communities of Pattani province have been inherited for a long time and had not evidence which showed when it was occurred. The traditional custom of Buddhist in area and is influential to livelihood. The people in Maikain district held Incense-Stick Custom on the full moon day on the 8th month of Thai lunar calendar till present. Long-Lae festival has been a belief and a ritual ceremony showing the heritage of cultural wisdom that is relating to the folk way of life of southern area based people. Because Long-Lae festival has been a ceremony of Buddhist belief among localities. That referred to a belief in the Dharmic principle in Buddhism that has been blending with Brahmanism together with superstition including worshipping to ancestors, spiritualism, Ceremony adloussopy and other functions as exist in the ceremony of Long-Lae festival .Moreover this was showed that the Long-Lae festival has historical significance, which was presented community identity and cultural diversity.

              Though the Long-Lae festival is maintaining among social and cultural changes, Globalization and restless in violent situation in 3 provinces in Southern border. It is also desired for conservation, support, and development from government authorities and also private sector, particularly communities consented of the Long-Lae festival to take as a candidate for the list of the intangible cultural heritage of Thailand in social practices, rituals and festivals field, and for the list of the intangible cultural heritage of humanity stipulated in the convention for the safeguarding of the intangible cultural heritage. That own such cultural wisdom, as well as the data collection to propose Long-Lae festival to be a national wisdom in culture.



icon pdf thdownload