Print

ขนบธรรมเนียมประเพณีที่เกี่ยวกับ “ความรักความสัมพันธ์” : การผูกเสี่ยว

ขนบธรรมเนียมประเพณีที่เกี่ยวกับ “ความรักความสัมพันธ์” : การผูกเสี่ยว

การผูกมิตรเป็นเอกลักษณ์ที่สำคัญของคนไทย เพราะมิตรมีบทบาทสำคัญต่อชีวิตความเป็นอยู่ความปลอดภัยและการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นของทั้ง ๒ ฝ่าย วิธีการผูกมิตรมีความแตกต่างและความหลากหลายทางวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่น เช่น การผูกเกลอของภาคใต้ การเป็นเสี่ยวกันของภาคเหนือ ดังเช่นคำว่า “เพื่อนเดียวเสี่ยวฮัก” และการผูกเสี่ยวของภาคอีสาน คำว่า “เสี่ยว” หมายถึง เพื่อนที่เป็นเพื่อนตาย เพื่อนร่วมสุขร่วมทุกข์ เพื่อนยาก เพื่อนที่พึ่งพาได้ เพื่อนที่เสียสละทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อเพื่อนได้ไม่ว่าจะเป็นทรัพย์สินหรือแม้กระทั่งชีวิต ความเป็นเสี่ยวระหว่างกันของคนอีสานจะเกิดขึ้นได้ต้องผ่านขั้นตอนที่สำคัญ คือ ขั้นของการหาคู่เสี่ยว ซึ่งมีอยู่ ๒ วิธี ได้แก่ ๑) บุคคลสองฝ่ายเห็นว่าตนเองมีความรักใคร่ชอบพออีกฝ่ายหนึ่ง คิดว่าพอจะพึ่งพากันได้ และมีความสุข ความอบอุ่น ความมั่นใจเมื่อได้คบกันและเมื่อดูอายุบุคลิกลักษณะนิสัยใจคอ เพศและฐานะโดยรวมแล้วไม่แตกต่างกันมากนัก จึงตกลงที่จะเป็นเสี่ยวกัน ๒) ญาติ พี่น้อง บิดา มารดา หรือผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับคู่เสี่ยว เห็นว่าบุคคลทั้งสองมีบุคลิกลักษณะนิสัยใจคอ เพศ ฐานะ และความจำเป็นที่บุคคลทั้งสองจะพึ่งพาอาศัยกันในภายภาคหน้า จึงจัดให้บุคคลทั้งสองได้มาพบกันและจัดพิธีผูกเสี่ยวให้

married (9)

married (8)

 

ส่วนขั้นตอนของการผูกเสี่ยวมีอยู่หลายวิธี ซึ่งจะแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่ แต่โดยสาระสำคัญและจุดมุ่งหมายแล้วจะเหมือนกัน คือ เป็นการประกาศให้บุคคลทั้งสองฝ่ายและบุคคลที่เกี่ยวข้องได้รับรู้ถึง
ความผูกพันที่บุคคลทั้งสองพร้อมครอบครัว รวมทั้งชุมชน สังคมนั้นมีต่อกัน โดยมีผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่ายที่เคารพนับถือมาเป็นสักขีพยานด้วย โดยจะมีอยู่ ๓ แบบ คือ ๑) แบบง่ายหรือแบบธรรมดา ๒) แบบมีพิธีการหรือ
แบบเป็นทางการ ๓) แบบมีการสาบานต่อกัน การเป็นเสี่ยวไม่ใช่เฉพาะคู่เสี่ยวเท่านั้น ยังรวมถึงบุคคลในครอบครัว ญาติ ชุมชนและสังคมของคู่เสี่ยวด้วย วิธีการผูกเสี่ยวจึงเป็นความชาญฉลาดของคนอีสานโบราณ
ที่หวังให้เกิดความสงบสุขในชีวิตและชุมชนอย่างแท้จริง เพราะการเป็นเสี่ยวกันจะไม่ทำร้ายกัน ไม่คิดทรยศต่อกัน แต่จะรักกัน ซื่อสัตย์ต่อกัน ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ดังนั้น การเป็นเสี่ยวกันจึงเป็นสิ่งที่ดีงามที่ควรรักษาสืบทอดด้วยความจริงจังและจริงใจ มิใช่เพื่อประโยชน์ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งและควรได้มีการศึกษาถึงสาระที่เป็นแก่นแท้ที่มีคุณความดีงามของคำว่า
“เสี่ยว” เพื่อสืบทอดต่อไป

 

การผูกเสี่ยว ได้รับการขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๕๕

 

 

เอกสารอ้างอิง

 

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (๒๕๖๐). แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล.

 

กรุงเทพ ฯ : สถาบันวัฒนธรรมศึกษา กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.

 

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (๒๕๖๑). มรดกภูมิปัญญาอีสาน. กรุงเทพ ฯ : สถาบันวัฒนธรรมศึกษา

 

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.