Print

ประเพณีสำคัญเนื่องในเทศกาลออกพรรษา : ประเพณีรับบัว

ประเพณีสำคัญเนื่องในเทศกาลออกพรรษา : ประเพณีรับบัว

sep64 (5) sep64 (6)

ประเพณีรับบัว เป็นประเพณีพื้นบ้านของชาวอำเภอบางพลี สมุทรปราการ กำหนดให้มีขึ้นในวันขึ้น ๑๓ คํ่า เดือน ๑๑ และวันขึ้น ๑๔ คํ่า เดือน ๑๑ รวม ๒ วัน ความเป็นมาของประเพณีนี้ มีตำนานเล่าขานกันว่า ชาวมอญที่อพยพเข้ามาตั้งรกรากในประเทศไทยตั้งแต่สมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย บริเวณนครเขื่อนขันธ์ที่พระประแดง และต่อมาได้ย้ายออกมาอยู่บริเวณบางแก้ว ลาดกระบัง บางพลีริมคลองสำโรง ชาวมอญเหล่านี้ได้มาหักร้างถางพง เพื่อขยายพื้นทำไร่นากันอย่างกว้างขวาง เมื่อหมดฤดูทำนาชาวมอญบางส่วนก็ย้ายกลับไปอยู่ทางฝั่งปากลัดพระประแดง เมื่อถึงหน้านาอีกครั้ง จึงจะกลับมาทำนากันอีก พอปักดำเสร็จก็กลับไป จะกลับมาใหม่เมื่อถึงเวลาเก็บเกี่ยว เป็นเช่นนี้ทุกปี และเนื่องจากในช่วงเดือน ๑๑ ใกล้วันออกพรรษา เป็นเวลาที่นํ้านองเต็มตลิ่งและเดือนหงาย จึงมีผู้คิดริเริ่มพายเรือตามคลองสำโรง ในตอนเย็นของวันขึ้น ๑๓ คํ่า เดือน ๑๑ มายังบางพลี แวะเวียนทักทายตามบ้านญาติ หรือคนรู้จักสองฝั่งคลอง พอรุ่งเช้า คือวันขึ้น ๑๔ คํ่า เดือน ๑๑ จึงเดินทางกลับพระประแดง ขากลับก็จะเก็บดอกบัวซึ่งมีอยู่มากมาย ในบริเวณนั้นไปด้วย เพื่อนำไปบูชาพระในเทศกาลออกพรรษา และกลายเป็นธรรมเนียมว่า เมื่อถึงวันขึ้น ๑๓ คํ่า เดือน ๑๑ ก็จะเตรียมเก็บดอกบัวไว้ เพื่อมอบให้ชาวพระประแดงในวันขึ้น ๑๔ คํ่า เดือน ๑๑ เรียกว่าประเพณีรับบัว

ประเพณีนี้ซบเซาไประยะหนึ่ง จนกระทั่งเมื่อนายชื้น วรศิริ นายอำเภอบางพลี ช่วง พ.ศ.๒๔๗๘-๒๔๘๑ ได้ฟื้นฟูประเพณีรับบัวขึ้นอีกครั้ง โดยมีการจัดประกวดเรือและการทำรูปจำลองหลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ใน ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่ชาวบ้านในท้องที่เคารพนับถือ และตั้งบนเรือล่องไปตามลำคลองสำโรง และถือเป็นประเพณีปฏิบัติมาจนถึงปัจจุบัน กิจกรรมสำคัญของประเพณีรับบัว อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ คือ การแห่องค์จำลองของพระพุทธรูปหลวงพ่อโตที่ชาวอำเภอบางพลีและประชาชนทั่วไปเคารพสักการะ โดยจะมีการแห่ทางเรือไปตามคลองสำโรง อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ ในวันขึ้น ๑๓ คํ่า เดือน ๑๑ ประชาชนที่มีบ้านเรือนอยู่ตามสองฝั่งคลองในเส้นทางที่เรือแห่องค์จำลองหลวงพ่อโต แล่นผ่านจะประดับธงทิวและตั้งโต๊ะหมู่บูชาต้อนรับขบวนเรือ ในวันขึ้น ๑๔ คํ่า จะเป็นการแห่ขบวนเรือ แห่องค์หลวงพ่อโตจำลอง และจัดให้มีการรับบัวขึ้น โดยประชาชนผู้มีจิตศรัทธาจะตั้งจิตอธิษฐานพร้อมพนมมือด้วยดอกบัว ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แทนองค์สัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วโยนดอกบัวด้วยความเคารพไปยังเรือแห่ องค์จำลองหลวงพ่อโตที่แห่มารับบัว ประเพณีรับบัวมีความสำคัญในด้านความเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่บรรพบุรุษของชาวบางพลีได้มอบไว้ให้ลูกหลานและชนรุ่นหลัง ตลอดจนการสะท้อนความเชื่อและความศรัทธาในพุทธศาสนาของผู้คนที่อาศัยในบริเวณดังกล่าว

ประเพณีรับบัว ได้รับการประกาศขึ้นบัญชีมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๕๕

 

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (๒๕๖๐). แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล มรดกภูมิปัญญาทาง

วัฒนธรรมของชาติ. กรุงเทพ ฯ : สถาบันวัฒนธรรมศึกษา กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.